Op 19 maart 2026 vond de Futures Workshop “Co-creating Participatory Research at the University of Aveiro” plaats op het Departement Sociale, Politieke en Territoriale Wetenschappen van de Universiteit van Aveiro (UA). De workshop werd gefaciliteerd door onderzoekers Bruna Batista, Raquel Branquinho, Ana Daniel, Cristina B. Domingues, Inês Duarte, Larissa Lima-Almeida, Patrícia Pessoa en Xana Sá-Pinto.

De sessie bracht 19 onderzoekers (zowel doctoraal als niet-doctoraal) en academisch personeel van de UA samen, evenals leden van twee nationale maatschappelijke organisaties, met als doel na te denken over de praktijken, belemmeringen en kansen die gepaard gaan met participatief onderzoek aan de UA.

Uit de resultaten blijkt dat deelnemers participatief onderzoek zien als een waardevolle benadering om onderzoek beter af te stemmen op maatschappelijke behoeften, belanghebbenden erbij te betrekken en oplossingen te ontwikkelen die beter geschikt zijn om echte uitdagingen aan te pakken. Deelnemers identificeerden echter ook verschillende obstakels voor de implementatie en consolidatie ervan, waaronder de langdurige, slecht afgestemde en bureaucratische processen in verband met GDPR en ethische procedures; de beperkte erkenning van participatieve onderzoekspraktijken binnen institutionele evaluatiekaders; onvoldoende samenwerking tussen afdelingen; en de behoefte aan meer gestructureerde en responsieve ondersteunings-, financierings- en communicatiemechanismen.

De aanbevelingen benadrukken de noodzaak om onmiddellijke acties – zoals het herzien van GDPR en ethische procedures, het vergroten van de erkenning van praktijken van participatief onderzoek, het opzetten van een praktijkgemeenschap en het versterken van de betrokkenheid van belanghebbenden – te combineren met structurele maatregelen op de middellange en lange termijn. Deze omvatten opleidingsmogelijkheden, ondersteuningsplatforms, verspreiding van bestaande initiatieven en de integratie van participatief onderzoek in het institutionele beleid en de strategische planning van de UA.
Deze workshop resulteerde in de ontwikkeling van een beleidsnota, die werd gepresenteerd aan het rectoraat van de Universiteit van Aveiro.

Dublin City University heeft zich verplicht om duurzaamheid te verankeren in de kern van de universiteit, maar heeft moeite om los te komen van de status-quo focus op beslissingen die gebaseerd zijn op kosten en baten en prioriteit geven aan kortetermijnbelangen boven duurzaamheid op de lange termijn. We zijn een samenwerking aangegaan met het DCU Institute for Climate & Society en de Climate Justice Universities Union om ons te richten op het creëren van een duurzaam DCU.

Universitaire onderzoekers en medewerkers zijn zich er terdege van bewust dat de crises op het gebied van klimaat, biodiversiteit en sociale rechtvaardigheid reëel en urgent zijn en dat we fundamentele systeemveranderingen nodig hebben om ze aan te pakken; maar onze ervaring leert ons dat universiteiten niet voorop lopen bij het experimenteren met en bevorderen van transformatie – en dat willen we veranderen!

Deze groep heeft een lange geschiedenis van frustratie in pogingen om niet-duurzame en op geld gerichte besluitvorming aan universiteiten te veranderen. Onze grootste uitdaging was om mensen in een positieve en creatieve denk- en gevoelsmodus te krijgen. Er werden verschillende elementen uitgeprobeerd – uitdagingen omzetten in positieve ‘wat als…’-verklaringen, een flip-over vullen met positieve woorden, de ‘generaties’-meditatie gebruiken, sjablonen gebruiken om een toekomstige routekaart/canvas/verhaal te maken, en samen een beeld schetsen van de toekomst die ze voor de universiteit willen. Geen van deze technieken werkte voor iedereen, maar in combinatie leken alle deelnemers een ‘ah-ha’ moment te hebben waarop ze plezier begonnen te krijgen, zich creatief begonnen te voelen en klaar waren om zich bezig te houden met een positieve toekomst. Het was nog steeds moeilijk om alles samen te brengen in volgende stappen, maar de groep slaagde erin om met een aantal oplossingen te komen die op korte termijn kunnen worden gestart en een grote impact hebben als ze worden uitgevoerd.

Ik denk dat de grootste impact zit in het besef dat de voorgestelde oplossingen meestal dingen waren die vandaag gedaan kunnen worden – ze gingen allemaal over relaties, gemeenschap en creativiteit. Er zijn echte structurele uitdagingen, maar het creëren van een gemeenschap is iets waar we nu allemaal mee kunnen beginnen en waar we nog jaren profijt van zullen hebben.

In 2025, tussen juni en september, hield Julie Winget-Power in totaal drie Futures-workshops met Early Years Educators als onderdeel van haar PhD-onderzoek, dat zich richt op het verkennen en conceptualiseren van Pedagogy in Early Childhood Education and Care (ECEC) door educatoren in Ierland. De Futures Workshop diende als een transformatieve oplossing voor de kloof tussen formele curriculumterminologie en de praktijk van Early Years Educators in Ierland. Na de herziening van het Aistear-curriculum in 2024, waarin complexe concepten zoals “langzame, relationele en verzorgende pedagogie” werden geïntroduceerd, bood de workshop een speciale ruimte voor opvoeders om deze idealen te conceptualiseren door middel van praktische toepassing.

De belangrijkste aspecten en gevolgen van de Futures Workshop zijn onder andere:

• Gemarginaliseerde stemmen mondig maken: De Futures Workshop is bijzonder effectief voor opvoeders die vaak beleid opgelegd krijgen zonder de kans om deel te nemen aan de totstandkoming ervan. Het biedt een format waarin deelnemers echt het gevoel hebben dat hun stem wordt gehoord en gewaardeerd.
• Van passief naar actief leren: Door leerkrachten uit te nodigen om hun begrip van pedagogie te deconstrueren en vervolgens te reconstrueren, vergemakkelijkt de workshop een verschuiving naar actieve betrokkenheid. Hoewel “groot dromen” aanvankelijk een uitdaging was, voelden de deelnemers zich door de ondersteunende omgeving – vrij van de angst om “fout” te zijn – gesterkt om hun professionele visie in eigen hand te nemen.
• Professionele en persoonlijke groei: Deelnemers gaven aan zich gesterkt en gesteund te voelen in hun persoonlijk leiderschap. Veel docenten uitten de wens om het model van de Futures Workshop te integreren in hun eigen managementpraktijken.
• De beleidskloof overbruggen: Uiteindelijk stelt het initiatief docenten in staat om beleidsmakers te adviseren over de specifieke ondersteuning die nodig is om leerplanidealen om te zetten in realiteit, zodat onderzoek en beleid gebaseerd zijn op werkelijke ervaringen.

De diepgaande impact van deze aanpak wordt beschreven door een Early Years Opvoeder met meer dan 20 jaar ervaring, die opmerkte dat de workshop de eerste keer was dat ze werden gevraagd om hun pedagogie echt te verkennen en te bespreken op een “veilige, spannende en leuke” manier. De workshop helpt nieuwe gesprekken op gang te brengen, bevordert de opvolging en zorgt voor een “elektrische” sfeer waardoor opvoeders staan te popelen om meer kansen te krijgen om met deze innovatieve methode aan de slag te gaan.

De Futures Workshop werd aanvankelijk gebruikt als een onderzoeksmethode om echte deelname te garanderen; een onverwachte bevinding was echter dat leerkrachten het Futures Workshop-model een zeer effectief hulpmiddel voor professionele ontwikkeling vonden, dat hen de ruimte en de tijd bood om kritisch na te denken over hun beroepspraktijk.

In juli verzorgde Skye Nguyen, onderwijsassistent aan de Primary School of Language, Literacy and Early Childhood Education van Dublin City University, een Futures Workshop in Binh Dinh, Vietnam, waarbij 14-17-jarige studenten uit 12 verschillende landen samenkwamen als onderdeel van de korte cursus ‘Building Our Future’. Deze workshop bood jongeren een geweldige kans om samen duurzame gemeenschappen te bedenken en te ontwerpen. Het evenement was een levendige demonstratie van hoe Futures-workshops jongeren kunnen betrekken bij het creatief oplossen van problemen over culturele, taalkundige en geografische grenzen heen.

De Futures Workshop leidde studenten door vier onderling verbonden fasen: Voorbereiding, Kritiek, Fantasie en Planning. Leerlingen begonnen met het maken van collages waarin ze zich positieve veranderingen in de gemeenschap voorstelden. Dit bracht discussies op gang en hielp bij het identificeren van belangrijke thema’s zoals het behoud van cultuur en erfgoed, transport en infrastructuur, afvalbeheer en empowerment van jongeren. In de Kritiek-fase onderzochten ze de uitdagingen voor hun gemeenschap en stimuleerden ze reflectie en dialoog. De Fantasiefase moedigde creatief denken aan, waarbij natuurlijke en gerecyclede materialen werden gebruikt om uitdagingen om te zetten in ‘wat-als’ visies, wat resulteerde in innovatieve ontwerpen zoals tramlijnen die stedelijke en landelijke gebieden met elkaar verbinden en scholen die minderheidstalen behouden. In de planningsfase ten slotte brachten de leerlingen uitvoerbare stappen in kaart op weg naar hun denkbeeldige toekomst, waarbij ze feedback uitwisselden en de implementatie in de praktijk overwogen, wat de verschillen in burgerbetrokkenheid in verschillende politieke contexten benadrukte.

Voor Skye Nguyen benadrukte het faciliteren van de Futures Workshop het belang van toekomstgeletterdheid in het onderwijs van de 21e eeuw. Door jonge mensen een veilige ruimte te bieden om zich voor te stellen, samen te werken en te plannen, kunnen docenten hen in staat stellen om veranderingsagenten te worden. Ze benadrukte het belang van het aanpassen van de workshop aan de diversiteit van de deelnemers, het gebruik van een mix van visuele en auditieve instructies en het zorgen voor voldoende ondersteuning door de facilitator voor samenwerking in kleine groepen.

De Futures Workshop is niet alleen een instrument voor burgerbetrokkenheid in democratische samenlevingen”, aldus Skye in het projectverslag. Het is ook een uitnodiging voor jongeren in meer beperkende omgevingen om te geloven in hun vermogen om een betere toekomst vorm te geven, voor henzelf en voor anderen.

Met een internationale deelname en creatieve output gedocumenteerd door middel van foto’s en opnames, dient deze workshop als model voor het wereldwijd opschalen van Futures Workshops, waarbij jonge mensen worden betrokken bij het co-creëren van duurzame toekomsten, een van de hoofddoelstellingen van het ENHANCE project.

Het volledige verslag van de workshop is hier gevonden.

In mei 2025 namen studenten lerarenopleiding aan de Universiteit van Linköping deel aan een toekomstworkshop over de toekomst van de lerarenopleiding. In 2023 stelde de Zweedse regering een onderzoek in om de lerarenopleidingen te herzien. De huidige hervorming van de lerarenopleiding loopt al sinds 2011 en wordt nu opnieuw hervormd. De nieuwe focus zal liggen op vakdidactiek, cognitieve wetenschap en praktische methodologie. Op de lerarenopleiding in Linköping willen studenten al lang ‘meer methodologie’ om zich voorbereid te voelen op hun toekomstige loopbaan. In 2024 heeft de universiteit onderzocht hoe een aanpak met meer methodologie kan worden geïmplementeerd en de hervorming zal naar verwachting eind 2025 door de regering worden aangekondigd. De studenten kwamen met verschillende creatieve ideeën voor een toekomstige visie op de lerarenopleidingen, waaronder meer praktische oefeningen op de campus, hologrammen en interdisciplinair leren. De resultaten zullen worden gepresenteerd aan de Faculteit Educatie als voorstellen voor de ontwikkeling van de nieuwe lerarenopleiding aan de Linköping Universiteit.

Het Democracy Research Network is een multidisciplinair, informeel netwerk van onderzoekers aan de universiteit van Tampere. Het netwerk brengt ongeveer 100 onderzoekers van alle faculteiten van de universiteit samen. Het doel van het netwerk is om te leren en te delen over de verschillende manieren waarop wetenschappers aan de universiteit van Tampere zich in hun onderzoek met democratie bezighouden en om de samenwerking tussen onderzoekers die op dit gebied werkzaam zijn te versterken. Het netwerk werkt ook actief samen met belanghebbenden buiten de universiteit.

In de toekomstworkshop bracht het uitvoerend comité van het netwerk de toekomst van het netwerk in kaart. De workshop richtte zich zowel op activiteiten op de korte termijn als op doelen en plannen voor de lange termijn. Dit werd onder andere gedaan door utopieën te vormen met playdough. De workshop hielp bij het creëren van inspirerende visies voor de toekomst van het netwerk.

Het project richt zich op de verankering van het gelijkekansenbeleid in gemeentelijke diensten op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg, sociale zekerheid, cultuur en wetshandhaving voor sociaal kwetsbare groepen zoals LGBTQI+-personen, alleenstaande moeders die een kind met een handicap opvoeden, immigranten uit cultureel verschillende samenlevingen, voormalig gedetineerden. De toekomstworkshops werden gehouden in vier gemeenten in Litouwen en trokken van december 2024 tot april 2025 telkens 8 tot 25 deelnemers. Sommige groepen bouwden aan toekomstverhalen die het stilzwijgen doorbraken over lastige onderwerpen zoals LGBTQI+ behoeften, identificeerden hiaten in de aanpak van gemeenten om de behoeften van de lokale bevolking te bestuderen door middel van gegevensverzameling en analyse en gaven in het algemeen, zoals een van de deelnemers opmerkte, tijd “om na te denken over cultuur in cultuur”.

Op 2 juni 2025 organiseerde onderzoeker Joakim Söderström van het ENHANCE-project een dynamische en fantasierijke workshop aan de Universiteit van Linköping, die zes deelnemers bijeenbracht, variërend van universiteitsstudenten duurzaamheid, stedelijke en regionale planning en aardrijkskundeonderwijs tot onderzoekers op het gebied van wetenschap en duurzaamheidsonderwijs. Hoewel ze elkaar van tevoren niet kenden, vormde de groep al snel een samenwerkingsverband toen ze onderzochten hoe een universiteitscampus kan worden omgevormd tot een groenere, meer inclusieve en biodiverse ruimte.

Met inspirerende muziek van Joakims afspeellijst uit de keuken die de toon zette, bewees de ENHANCE workshop dat zelfs een kleine groep grote ideeën kan genereren voor een duurzamere en studentgerichte toekomst van de campus.

Tussen 22 en 24 april 2025 vond de Futures Workshop “Samen bouwen aan de toekomst van CIDTFF” plaats op het Departement Onderwijs en Psychologie van de Universiteit van Aveiro. De workshop werd gefaciliteerd door onderzoekers Bruna Batista, Patrícia Pessoa en Xana Sá-Pinto.
De workshop was gericht op het stimuleren van collectieve reflectie over de toekomst van het CIDTFF Onderzoekscentrum, het versterken van de interne cohesie en het introduceren van participatieve onderzoekspraktijken geïnspireerd door de Inner Development Goals (IDG’s).

In totaal namen 14 deelnemers deel aan de workshop, waaronder 12 promovendi en 2 senior onderzoekers met een doctoraatsdiploma.
De workshop volgde drie dagen lang een gestructureerde Futures Workshop-methodologie. Deelnemers onderzochten gezamenlijk de huidige uitdagingen, stelden zich alternatieve toekomsten voor en pasten backcasting toe om uitvoerbare stappen te definiëren. Dit participatieve proces bevorderde een open dialoog, creativiteit en collectieve reflectie. Tot de belangrijkste resultaten behoorden de identificatie van prioritaire uitdagingen (bijv. integratie van nieuwe leden, interne communicatie en werkdrukbeheer) en de co-creatie van toekomstgerichte visies en concrete voorstellen (bijv. digitale communicatiemiddelen, onboardingpraktijken). Het proces resulteerde ook in een rapport met bevindingen en aanbevelingen, dat werd gepresenteerd aan de leiding van het centrum om toekomstige strategische beslissingen te onderbouwen.

Het ULALABS-project heeft als doel een theoretisch en praktisch kader te definiëren voor de implementatie en werking van een Europees gedistribueerd Living Lab dat zich richt op stedelijke uitdagingen en klimaatverandering; een “Lab of Labs” dat wordt beschouwd als een gedeelde en onderling verbonden O+O+I-infrastructuur tussen HOI-partners om transformatief innovatiebeleid binnen en tussen Europese regio’s te bevorderen via de articulatie van open en collaboratieve leergemeenschappen en gedeelde agenda’s.

Dit onderzoek gaat over een innovatienetwerk en heeft als doel te onderzoeken hoe waardecreatie en samenwerking verbeterd kunnen worden vanuit het perspectief van de leden. We hebben tot nu toe primaire gegevens verzameld door middel van interviews en observaties van bijeenkomsten en zijn ook begonnen met het analyseren van secundaire gegevens, zoals netwerkverslagen, om een beter inzicht te krijgen in de gepercipieerde ledenwaarde van individuen en lidorganisaties. In het voorjaar van 2025 is een toekomstworkshop gepland om samen de toekomst van het netwerk te ontwerpen. Het onderzoeksproject is momenteel vertrouwelijk.